Einde levensduur persleidingen in zicht

Elk waterschap beschikt over honderden kilometers persleidingen voor haar riolering. De meeste leidingen liggen er al vanaf de jaren 70, sommige zelfs al sinds de 50-er jaren. Als een persleiding breekt, kan dat gevaar opleveren voor mens, flora of fauna. Vervangen kost honderden miljoenen en heel Nederland moet op de schop. Maar is het wel nodig om alle persleidingen te vervangen? Waarom zouden we dat willen? Kunnen we prioriteren op basis van risico’s bij breuk?

Schade door leidingbreuk voorkomen

Een waterschap beheert tussen de 100 en 700 km transportleidingen voor afvalwater, zoals rioolbuizen. Een groot deel hiervan is in de jaren 70 aangelegd en nadert de leeftijd van 40 jaar. De vervangingswaarde loopt op tot € 250 mln. Er is weinig bekend over de actuele conditie en restlevensduur van de leidingen. Enkele calamiteiten bij waterschappen leidden tot onacceptabele maatschappelijke schade. Een bekend voorbeeld is de leidingbreuk bij de spoortunnel Velsen Noord. Verzekeraars eisen daarom dat er sprake is van goed leidingbeheer. Proactief leidingbeheer is hierbij essentieel.

De oplossingen

Risicoanalyse assets

Goed leidingbeheer is een eis van de verzekeraars om de calamiteiten door leidingbreuk te voorkomen. Daarvoor is proactief leidingbeheer nodig. Proactief leidingbeheer omvat enerzijds een goed model om de leidingen te kunnen beheren en anderzijds een degelijke risicoanalyse op de assets. Dit geeft inzicht in de volgende vragen: Waar zitten mijn risicovolle locaties? Wat zijn de beheers- en vervangingskosten voor de komende jaren? Waarop dient besluitvorming plaats te vinden?

Een intensieve risicoanalyse bestaat uit het identificeren van de risicovolle locaties. Dit zijn locaties waarbij het niet mogelijk is om de gevolgen van een leidingbreuk te beperken tot een acceptabel niveau. Voorbeelden van risicovolle locaties zijn: kruisingen van afvalwater- en transportleidingen met spoorlijnen, waterkeringen, wegen en waterwegen. Voorbeelden van onacceptabele gevolgen van leidingbreuk zijn: ongezuiverde lozingen in het milieu met risico op schade aan het milieu, aan derden en aan het imago of met hoge gevolgkosten. De kosten voor bijvoorbeeld de inzet van tankwagens en/of omleidingen om de schade na leidingbreuk te beperken, kunnen variëren van € 10.000 tot enkele miljoenen euro’s. Door het uitvoeren van een risicoanalyse ontstaat een risicokaart. Deze risicokaart wordt onderdeel van de besluitvorming. Veelal kan al direct aangegeven worden dat door het toepassen van eenvoudige maatregelen, de risico’s verminderen. Denk bijvoorbeeld aan het inbouwen van extra afsluiters.

 

Model leidingbeheer

Om de beheerskosten in beeld te krijgen, dient het areaal van assets doorgelicht te worden op een aantal typische kenmerken die bepalend zijn voor de beheers- en vervangingskosten. Naast de kosten worden ook de potentiële risico’s in termen van kosten gewaardeerd (risicokosten). De resultaten uit de risicoanalyse leiden tot een besluitvormingsmodel op basis van scenario’s. Doordat zowel de meerjarenkosten als de risicokosten bekend zijn, kunnen scenario’s gepresenteerd worden. Het meest kosteneffectieve scenario waarbij de euro de meeste waarde heeft bij het laagste risico, zal meestal de voorkeur hebben.

 

CMS heeft een model en methode ontwikkeld om bovenstaande in de praktijk te brengen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van ‘expert’ tabellen om op pragmatische wijze te komen tot een analyse. De methodiek wordt ondersteund door de softwaretool ‘Asset Management Power Suite’ . Het project wordt uitgevoerd met de leidingbeheerders. Dat helpt om de kennis in de hoofden van de mensen expliciet te maken en vast te leggen voor de toekomst. Veel van deze leidingbeheerders staan aan de vooravond van hun pensioen. Ook daarom is vastleggen voor de toekomst van groot belang.

Projectreferentie

Bij het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft CMS een project uitgevoerd dat heeft geleid tot een bestuursvoorstel, waarbij verschillende scenario’s zijn voorgelegd. Dit gaf inzicht in de verschillende kosten, maar vooral ook werden de consequenties van de risico’s gekwantificeerd. De scenario’s voldoen allemaal aan de eisen van de verzekering. Ook is de betreffende afdeling van het hoogheemraadschap nu ingericht op proactief leidingbeheer en is de kennis geborgd.

>> Download de reference case 'Beheer persleidingen bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier' of de reference case ‘scan asset management bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier’.

 

>> Bekijk onze andere referenties.

Informatie

Wilt u meer weten over asset management in de waterketen? Neemt u dan contact met ons op. Wij vertellen u er graag meer over.